İnsan vücudunun büyük bölümü kıllarla kaplıdır. Kıllar görünüm yanında vücudun ısı dengesinin korunmasında da rol oynarlar.

Gebeliğin 2. ayından itibaren üst dudak, kaş ve yanakta ilk kıl tomurcukları görünmeye başlar. Bu tomurcuklanmalar hücre kümeleri şeklinde olup 4. aydan itibaren tüm vücut yüzeylerine yayılarak artarlar.Normal bir erişkin insanda ortalama olarak 5.6 milyon civarında kıl bulunur. Bazı insanlarda kılların normalden fazla olmasına Hirsitismus denir. Kılların doğuştan yokluğuna Atrichie denir.Tamamen saçla kaplı bir başta ortalama 100.000 adet saç vardır. Bir saçın ortalama ömrü 2-7 yıl arasındadır. Bu süre sonunda saç kökünden yeni bir saç çıkmaya başlar ve eski saç dökülür.
Saç Nedir?
İnsan saçı keratin denen bir proteinden oluşur. Keratin tırnakta da bulunan dayanıklı bir maddedir. Saç epidermis denen derinin en dış tabakasının eldiven parmağı gibi deri içerisine uzanarak oluşturduğu bir kılıf içinden çıkar. Bu kılıfa dış kılıf adı verilir.Bununla saç gövdesi arasında iç kılıf bulunur. İç kılıf ile kıl arasında kütiküla bulunur. Kılı çevreleyen bu katmanlar bir arada deri içlerine uzanarak bir topuz oluştururlar. Buna bulbus (soğancık) denir. Bulbusun alt ucu yine bir eldivenparmağı gibi oyuk yapar. Bu oyuğun içinde “papilla” bulunur(Bkz. Saçın Histolojisi).
Saçın Rengi
Saçın rengi genetik faktörlerin kontrolü altındadır. Saç rengi saçın kalınlığı ve renk maddesinin nitelik ve niceliğine bağlıdır. Saçın beyazlaşması genetik faktörlerin etkisiyle oluşabilir.
Saç Tipleri
Yaşam boyunca insanda çeşitli kılların gelişimi görülür:

*
Lanugo
Gebeliğin 3. ayından itibaren ortaya çıkar ve doğumdan kısa bir süre sonra dökülür.
*
Çocuk kılları
Lanugo kıllar döküldükten sonra kirpik, kaş ve başta kalan kıllardır.
*
Ara kıllar
Ergenlik dönemi ile her iki cinste cinsel organların etrafında ve koltuk altı bölgesi ile sadece erkeklerde görülen sakal, bıyık ve göğüste çıkan kıllardır.
*
Terminal Kıllar
Saçlar, kollar ve bacaklarda görülen renkli kalın kıllardır.

Saçın Histolojisi
Kıllı deri: Deve
Baş derisi insan

Saçın Gelişim Evreleri
Saçlar bir süre uzarlar, sonra uzamaları durur ve dökülürler. Bir süre geçtikten sonra ise yeniden yapılanırlar. Büyümekte olan bir kıl bilinmeyen bir uyarı alınca büyümesini durdurur. Büyüme durunca iç kılıf bozulur, kıl yüzeye doğru çekilir, saçın kendisi ile kökü arasındaki ilişki azalır.

Uz. Dr. Tuğba Türe, “Saç sağlığının korunması için yapılması gerekenler” hakkında bilgi verdi.

Sağlıklı saçlar kadın erkek herkes için çok önemlidir. Saçtaki kırılmalar, matlaşma ve pullanmalar, çevresel faktörlere, beslenme alışkanlıklarına ve yanlış uygulamalara bağlı olarak gelişebilir. Saçlara gerekli özen gösterildiğinde sağlıklı saçlara kavuşmak mümkündür.

SAĞLIKLI BESLENME SAĞLIKLI SAÇLARIN ALTIN KURALIDIR

Öncelikle saçların kökünden beslendiği unutulmamalıdır. Dışarıdan uygulanan ürünler saçlara sağlık getirmez. Saçlar için gerekli olan vitamin ve mineraller ancak kan yolu ile saç köklerini besleyebilir. Demir, çinko, vitamin B12, folik asit ve biotinden zengin beslenmek saç sağlığı için gereklidir. (Kırmızı et, yumurta beyazı, kurubaklagiller…)

Dengeli ve düzenli beslenmek, antioksidan yiyecekleri( sebze, meyve vb..) gerektiği kadar tüketmek, düzenli uyku ve stresten uzak durmak saç sağlığı için önemlidir. Dermatoloji uzmanına danışmadan saç sağlığı için önerilen ilaçların kullanılması doğru değildir.

SAÇ BOYASI VE JÖLE SAÇLARIN ZAYIFLAMASINA, KIRILMASINA VE MATLAŞMASINA NEDEN OLABİLİR

Saç boyası, renk açıcılar, jöle, köpük, sprey gibi kozmetik ürünlerin bilinçsiz kullanımı saçlara zarar verebilir.  Saç şekillendirici ürünler sık kullanımda ve saçtan temizlenmediğinde saçta kalıntı oluşturarak saç tellerinde zayıflama ve kırılmalara neden olabilirler.

HER GÜN YIKAMAK SAÇA ZARAR VERİR

Saçlar gün aşırı ve ılık su ile yıkanmalıdır. Ayrıca ikisi bir arada ürünler yerine şampuan ve saç kreminin ayrı ayrı uygulanması daha doğru olacaktır. Saç kreminin saç uçlarına sürülmesi yeterlidir.

SICAK FÖN KULLANMAYIN

Saçların kaba ve sert bir biçimde taranması saçları yıpratabilir. Eğer kuru ve zor taranan saçlara sahipseniz durulanmayan bakım ürünlerini kullanarak saçlarınızı koruyabilirsiniz. Ayrıca saçlar kurutulurken ve şekillendirirken çok sıcak uygulamalardan kaçınılmalıdır.

SAÇINIZI SIKI TOPLAMAYIN

Özellikle alın bölgesinde bant şeklinde görülen saç dökülmelerinin en sık sebebi sıkı toplanmış saçlardır. Bu tarz uygulamalar, zaman içerisinde kıl köklerinin zarar görmesine ve saç kayıplarına neden olabilir

Saç dökülmesi hakkında bilgiler veren Dr. Belma Bayraktar, bu konuda merak edilen soruları yanıtladı:

Saç dökülmesinin nedenleri nelerdir?

Saç dökülmesinin birçok nedeni var. Tedaviden önce nedenleri tespit etmek büyük önem taşıyor.

• Kalıtımsal saç dökülmesi: Erkeklik hormonunun etkisiyle güçlü saç telleri ince tüylere dönüşüyor, bu nedenle saçın uzama aşaması kısalıyor. Saç kökü faaliyeti de önemli ölçüde azalıyor. Bu tür saç dökülmesi önce alnın köşesinde, sonra da saç ayırma çizgisi ile başın üst kısmında ortaya çıkan saç boşlukları ile kendini gösteriyor. Erkeklik hormonu farklı miktarlarda da olsa, hem kadında hem erkekte bulunduğundan kalıtımsal saç dökülmesine kadınlarda da rastlanıyor.

• Androgenetik saç dökülmesi (erkek tipi saç dökülmesi): Erkeklik hormonu olan androjenler tarafından etkilenen, genetik olarak yatkın kişilerde genellikle 20′li ve 30′lu yaşlarda ortaya çıkan ve öncelikle alın bölgesindeki saç çizgisinin çekilmesi ile sonra da tepe bölgesinin incelip açılmasıyla ortaya çıkan durumdur. Erkeklerin %30′u 25 yaşında, %40′ı 40 yaşında, %50′si 50 yaşında saç dökülmesiyle karşı karşıya kalıyor. Kadınların %20-30′unda erkek tipi saç dökülmesi görülüyor.

• Olağan saç dökülmesi: Ömrünü tamamlamış saç kendiliğinden veya dış etkilerle (tarama, yıkama, fırçalama) dökülüyor. Bunun yerine yeni saç çıkıyor. Günde ortalama 100 adet saç dökülüyor. Stres, yetersiz beslenme ve diyet, demir ve protein eksikliği, cerrahi müdahaleler, ateşli hastalıklar, mevsim değişiklikleri, tiroid bezi hastalıkları ve diğer endokrin bozukluklar, doğum sonrası ve menopoz gibi durumlarda yaşanılan hormonal değişiklikler olağan saç dökülmelerinin içinde yer alıyor.

• İlaçlara bağlı dökülmeler:

- Yüksek doz A vitamini,
- Androjenler,
- Mantar ilaçları,
- Tansiyon ilaçları,
- Bazı ağrı kesici şişlik giderici ilaçlar,
- Pıhtılaşma önleyici ilaçlar,
- Kanser ilaçları, tiroid ilaçları,
- Ülser tedavisinde kullanılan ilaçlar,
- Antiviral ilaçlar,
- Epilepsi ilaçları,
- Hormon ilaçları,
- Psikiyatride kullanılan bazı ilaçlar saç dökülmesine neden olabiliyor.
- İlaçlara bağlı saç dökülmeleri genellikle geri dönüşümlüdür. Bazı genetik hastalıklar saç dökülmesiyle birlikte olabilir. Bazı hastalıklarda (Lupus, frengi, tiroid hastalıkları,AIDS gibi) saç dökülmesi görülebilir.

• Mevsimsel saç dökülmeleri: Saçın sıkı bir şekilde toplanması ve sert taranması da dökülmeye neden oluyor. Mevsim geçişlerinde artan saç dökülmeleri normal kabul ediliyor, özellikle yaz sonu saçlar yoğun güneş ışını, havuz ve denizden sonra yıpranıyor, dökülme artıyor. Dökülme aylarca devam etmiyor, uzun sürüyor ve saçlarda belirgin seyrelme olursa bir cilt hekimine başvurmak gerekiyor.

Ağır diyetler de saçları döküyor!

Saç dökülmesi yaşayan kişilerin önce bir cilt hekimine başvurması gerekiyor. Bazen kan tetkikleri yapılarak demir, çinko, biotin eksikliğinin saptanması, tiroid veya başka bir hastalık olup olmadığı, kullanılan ilaca bağlı mı döküldüğü, stresten mi kaynaklandığının araştırılması önem taşıyor. Çünkü bazen kullanılan ilacın kesilmesi bile çözüm olabiliyor. Aşırı diyetler de saçı dökebildiği için beslenmede protein ve vitaminden zengin beslenme önemli.

Saçı sert fırçalamak travma yaratıyor!

Beslenme dışında saçlara zarar verici işlemlerden mümkün olduğunca sakınmak gerekiyor. Perma, boya, sık sık fön çektirmek, saçları sık ve sert bir şekilde fırçalamak da döküyor. Saçların yapısına uygun şampuanla yıkanması gerekiyor; ayrıca zaman zaman evde de uygulanabilecek uygun karışımlarla saç maskeleri yapılması yarar sağlıyor. Dr. Belma Bayraktar, eczanelerde bulunan saç besleyici toniklerin bir cilt hekimine danışılarak kullanılabileceğini, saçların kurutucularla değil, doğal akışına bırakılarak kurutulmasını öneriyor.

Dökülme bir ayı aştıysa hekime başvurun!

Dr. Belma Bayraktar, tüm bu uygulamalara rağmen dökülmenin bir aydan fazla sürmesi, saçların eski hacmini ve canlılığını kaybetmeye başlaması üzerine mutlaka hekime başvurulması gerektiğini söylüyor. Yağlı saçların sık ve uygun şampuanla yıkanmasını öneren Dr. Bayraktar, “Çünkü saçlar yağlanırsa daha çok dökülür. Kuru saçların ise yumuşak şampuanlarla yıkanması önerilir. Saçları sık ve sert fırçalamak uygun değildir” diyor.

Saç ürünleri dökülmeyi önlüyor mu?

Son dönemde saç dökülmesini engelleyici ve yeniden saç çıkartıcı bir takım ürünler eczanelerde satılıyor. Bunlardan bazıları tablet şeklinde ağızdan alınan, saçı kökünden besleyip nemlendiren, yaşlanma karşıtı olmasının yanı sıra içeriğinde buğday tohumu yağı, aminoasit, E vitamini, B vitamini, çinko, magnezyum, yağ asitleri, antioksidanlar da bulunuyor. Bu tür ürünlerin son derece faydalı olduğunu söyleyen Dr. Belma Bayraktar, şunları söyledi: “Fakat en az 3 ay süreyle kullanılmaları gerekiyor. Bu ürünlerin bir kısmı ağız yoluyla alınıyor, ayrıca son derece faydalı tonik ve losyonlar da var. Fakat hepsinin cilt hekimi tarafından önerilmesi önem taşıyor. Erkek tipi dökülmede FDA onaylı iki ürün var. Fakat kullanım süresi oldukça uzundur, bırakıldığında ise aylar içersinde dökülme yeniden başlayabiliyor. Ayrıca saçlara uygulanan saç mezoterapisi yöntemiyle de son derece başarılı sonuçlar alınıyor. Bu tedavide bir takım saçı besleyici vitamin, mineraller enjektör yardımıyla saç köklerine veriliyor. Önce haftada bir, daha sonra seans aralıkları açılarak işleme devam ediliyor”.

Nomad Couture
Floresan renkler öne çıkıyor

İlhamını yeni şıklıktan ve çağımızın getirdiği hareketlilikten alıyor. Gelenekler yeniden yorumlanıyor. Kültürler ve bölgeler arasındaki engeller kalkıyor. Bu trendin özü, güçlü ve son derece parlak renkler. Havalı saçlar, önde çarpıcı bir dalga veya perçem ile toplanıyor. Saçın geri kalanı ise turuncu, kırmızı, mor gibi floresan renkler ile yelpaze gibi salınıyor. Kullanılan saç boyası, son derece parlak vurgularla karıştırılmış doğal baz renkleri içeren kızıl kahve tonlarında.

Nature’s Goddess
Gucci çantalardan esinlendim

İlhamını kendine güvenen, iddialı kadınlardan alıyor. Doğanın gücünden ve büyüsünden yararlanıyor. Darmadağınık hacimli saçlar, doğal bir zenginlik ve hareket sağlayacak şekilde omuzlara serbestçe dalga dalga dökülüyor.
Canlı kayısı ve zencefil tonlarında pırıl pırıl renk vurguları, doğal sıcaklığı pekiştiriyor. Hafif somon ve canlı mercan tonları saç rengine baştan çıkarıcı bir hacim ve zengin bir cazibe katıyor. Kesimde ve tarzda doğal harekete başvurulmuş. Saçın parlaklığını en iyi gösteren ve modele farklı bir hava veren kehribar, turuncu ve kızılın güçlü tonları kullanılıyor. Bu trendi yaratırken klasikleşmiş Gucci çantaların üzerimde büyük etkisi oldu.

Midnight Stage
Koyu denim rengi çivit mavisi

Yaşamlarımıza olağanüstü zenginlik katan bir tiyatro sahnesine benziyor. Ani, etkili, heyecanlı ve dram yaşatan eşsiz bir sahne. Kişiselliğe ve kendini ifade etmeye büyük önem verilen bu trendde çarpıcı, baştan çıkaran ve heyecan dolu modeller yer alıyor. Koyu denim rengi, çivit mavisi ve kobaltlardan oluşan yaratıcı renkler, ışık çıkaran bukleler var. Deneysel bir biçimde oluşturulmuş biçimlerin arasında cüretkâr oyunlar oynuyorlar. Bu tarzda renk son derece önem taşıyor. Saçlar tıpkı bir gece kulübünün ışıklarıyla aydınlanmış gibi görünüyor.

Techno Poetry
Alice Harikalar Diyarı gibi

Kent yaşamının teknolojik yeniliklerle daha yumuşak, daha zarif ve daha şiirsel bir hale bürünmesinden ilham alan çağdaş bir masal anlatıyor. Şaşırtıcı bir estetik duygusuyla, şeffaflık ve hafifliği farklı hacim ve hareketlerle birleştiriyor. Yumuşak ve kadınsı saç modelleri kendini gösteriyor. Trendde renkler son derece kibar. Yumuşacık sarı tonları, şakacı bir tarzda bir tondan ötekine geçen hafif ve pırıltılı pastel renklerle birlikte kullanılıyor. Bu renkleri, Alice Harikalar Diyarı’nın 21. yüzyılla tanışması diye tarif edebilirim.

http://preview.hurriyet.com.tr/preview/image.aspx?picid=9479993

Herkes saç rengini açabilir ama abartmamak lazım

Ten ve göz rengine uygun olduğu sürece tüm insanların saçlarının rengini açabileceğini düşünüyorum. Doğal bir duruş yaratmak isteyen biri için saçın rengini çok açmamak kuraldır.

Birçok insan, daha açık renk veya sarı saçlara sahip olmak istiyor. Fakat ben açık kahve rengini tercih eden Elle MacPherson gibi yumuşak kahve tonlarını kullanmaktan hoşlanıyorum.

Metalik tonlar erkek saçında inanılmaz durur

Biz, erkeklerin saçlarını pek fazla boyamadığı bir ülkeyiz. En fazla beyazlarını kapatmak için kendi renklerine boyatıyorlar. Sizce günün birinde dünyanın her ülkesinde erkekler de kadınlar kadar saçlarını boyatacak mı?
- Umarım. Bu beni memnun eder. Boyarlarsa eğlenirler. Bana göre erkeklerin modada, hatta her sektörde kendisini daha iyi ifade etmesine olanak tanıyan gerçek bir dönüm noktasındayız.

Saçını boyamayı düşünen erkeklere bu sezon neler önerirsiniz?
- Çoğu erkek saçlarını doğal rengine boyamak isterken çok koyu ya da kırmızı tonlara boyuyor. Oysa metalik tonlar, erkek saçlarında inanılmaz durur ve modern bir görünüm verir. Yeter ki erkekler, bu konuda cesur davranarak saç tasarımcılarına danışsınlar.

İLK ÜNLÜ MÜŞTERİM JERRY HALL İDİ

Tesadüfen saç tasarımcısı oldum. Sanat okuyordum ve yarızamanlı çalışmak istedim. Cumartesi günleri bir kuaför salonunda çalışmaya başladım. Saç tasarımının sadece bir iş değil, bir uzmanlık olduğunu orada fark ettim. Ve kuaförlükteki yüksek hedeflere ulaşmak için Vidal Sassoon’da eğitim almaya karar verdim. Yeni renklendirme tekniklerini takip etmem, müzik, sanat ve sinema konularındaki kendimi geliştirmem de bu işi seçmemde etkili oldu sanıyorum. İlk çalıştığım ünlü isim, bir dönemin top modeli Jerry Hall idi.

İnsanları birbirinden farklı gösteren çeşitli özellikleri vardır. Saç bu özellikler içinde en çok çeşitlilik gösteren yapılardandır. Rengi, şekli, uzunluğu her insanda farklıdır. Ayrıca yaş, cinsiyet ve ırka bağlı olarak saç miktarı ve yapısı değişir. İnsan vücudu; avuç içlerimiz, ayak tabanlarımız ve dudaklarımız hariç kıllı deri ile kaplıdır.
Kılın rengi, kalınlığı, cinsi ve yoğunluğu cinsiyet, ırk, yaş ve vücut bölgelerine göre farklılık arzeder. Kıllarımız en yoğun ve kalın olarak saç ve yüz, koltuk altı, kasık bölgesi, göğüs ve bacaklarda (özellikle erkeklerde) bulunur.

Kıllarımızın (ve saçlarımızın) birçok faydası vardır. Bunlar şunlardır:
l Vücudumuzu ısı kaybına karşı korurlar.
l Derimizin yüzey alanını artırarak sıcaklığın arttığı durumlarda ter bezlerinden salgılanan terin buharlaşmasını hızlandırırlar.
l Derinin tabakalarını aşındırıcı etkilerden, travmalardan ve güneş ışınlarından korurlar.
l Dokunma duyumuza yardımcı olurlar.
l Özellikle saç ve kirpikler gözümüzü dış etkilerden, terden korur.
l Saçlar, psikolojik olarak insanın duygu durumunun yansıdığı, kendini ifade edebildiği, iç dünyasıyla şekillendirebildiği bir organdır.
l Çeşitli saç modelleri; kişilerin bir nevi mensup oldukları sosyal grupları, kişisel ve sosyal tavırlarını, bazen sadece bir duyguyu yansıtmak veya karşı cinsin ilgisini çekmek için tercih edilmektedir.
l Günlük hayatta biz herhalde saçları daha çok bu işlemleri ile biliriz ve önem veririz.

SAÇIN YAPISI

Saçlar keratin denen proteinden oluşmuştur.Keratin kopmaya ve aşınmaya dayanıklı bir proteindir. Tırnaklar da keratin yapısındadır.Tek bir saç teli kişiden kişiye farklılık göstermekle birlikte 0.05 ile 0.09 mm arasındadır.Saç teli derinin en dış tabakası olan epidermisten çıkar.

Saçın iki bölümü vardır:
1) Saç kökü: Saç teli saç kökünden çıkar. Saç kökü kafa derisinin yağ tabakasına gömülmüştür ve en uçta kalan kısmına “saç soğanı” denir. Saç soğanında ayrıca saça rengini veren melanin pigmentini oluşturan melanosit hücreleri de bulunur. Androjenlerin (erkeklik hormonlarının) reseptörleri de bu bölümdeki hücreler üzerindedir. Saç soğanının en alt kısmında dermal papilla denen damar yumağı
bulunur. Bu yapı saçların büyümesi ve beslenmesi için çok önemlidir.Her bir saç kökü iç ve dış olmak üzere iki kılıf tarafından çevrelenmiştir.Saç kökünün çevresinde ayrıca saçı kayganlaştıran sebum salgılayan sebase bezleri de bulunur.

2) Saç gövdesi: Saçın derinin dışında kalan kısmına “saç gövdesi” denir.Saç gövdesi keratine dönüşmüş ölü hücreler, bunları bir arada tutan maddeler ve sudan oluşmuştur.

Saç gövdesi 3 tabakadan oluşmuştur:
Medulla tabakası: En içte bulunur. Sadece uzun ve kalın saçlarda bulunur.
Korteks tabakası: Ortada bulunur. Keratin liflerden oluşmuştur.Saç teline esneklik, sağlamlık ve renk veren katmandır.
Kütikül tabakası: En dışta bulunur.Renksiz ve incedir.Ölü hücre kalıntılarının 89 kat halinde bir araya gelmesinden oluşmuştur. Saç korteksini korur.

SAÇIN YAŞAM DÖNGÜSÜ

Saç kökleri uzun bir gelişme dönemini izleyen kısa bir dinlenme döneminden oluşan yaşam döngüsüne sahiptirler.Bu yaşam döngüsünün süresi genetik koda bağlı olarak kişiden kişiye değişiklik arzeder.

Saçın yaşam döngüsü 3 evreden oluşur:
1) Anajen (büyüme) evre: Bu evre saç kökünden çıkan saçın büyüdüğü dönemdir. Bu evre saç kılları için 35 yıl sürer.
2) Katajen (ara) evre: Büyüme evresinden sonra saç kökleri kendilerini dinleme evresine hazırlarlar. Bu arada 12 hafta süren geçiş dönemi geçirirler.
3) Telojen (dinlenme veya dökülme) evresi: Yaklaşık 34 ay süren bu dönem sonunda saç, kökünden ayrılır ve düşer.Bu evrenin sonunda bu saç telinin ayrıldığı yerden yeni bir saç çıkar ve böylelikle yeni bir döngü başlar. Sonuç olarak yaşam döngüsünün %90’ını anajen evre, %10’unu katajen ve telojen evre oluşturur.Bu herhangi bir zamanda saçların %10’unun uzamadığı anlamına gelir.Ancak bu saç kökleri kafa derisi üzerinde rastgele dağıldıklarından saçsız bölgeler oluşturmazlar.

KIL TİPLERİ

İnsan vücudunda yapısal olarak 3 tip kıl bulunur:
1)Vellus Kıllar: 12 cm uzunluğunda , renksiz tüylerdir.Köklerine bitişik yağ bezleri yoktur.Gövdelerinde medulla tabakası yoktur.Kozmetik açıdan önem taşımazlar.
2)Terminal Kıllar: Saçlar ve gövdedeki bazı kıllar bu tiptendir.Kıl köklerine bitişik yağ bezleri bulunur.Uzun ve koyu pigmentlidirler,gövdelerinde de medulla tabakası bulunur.
3)Ana Kıllar: Bu tip kıllar hem vellus hemde terminal tiplerin özellilerini gösterirler.

SAÇ DÖKÜLMESİNİN NEDENLERİ NELERDİR ?

Kılların dökülmesi saçlı deri dışında nadiren görülür ve daha az göze çarpar.Saç dökülmesi hem erkek hemde kadınlarda görülebilir ancak erkeklerde daha belirgindir. Dünyada 50 milyon erkek, 20 milyon kadın saç dökülmesinden şikayetçidir. 25 yaşındaki erkeklerin %25‘inin saçı az da olsa dökülmeye başlar.Bu oran 50 yaşındaki erkeklerde %50’ye çıkar. Saç dökülmesine neden olabilecek pek çok etken vardır.Nedene göre tedavi planı da değişeceğinden saç dökülme tipini belirleyecek en doğru kişi cilt hastalıkları uzmanıdır.

Saç dökülmesine sebep olan bazı etkenler şunlardır:
l Tiroid hastalıkları
l Yüksek ateş, ağır grip
l Beslenme bozuklukları
l Doğum yapma
l Saçlı derinin yanığı
l Stress
l İlaçlar (bazı tansiyon ilaçları, kan incelticiler, antidepresanlar, kalp ilaçları, kanser ilaçları,doğum kontrol hapları ve aşırı dozda A vitamini alımı vs.)
l Bağışıklık sistemindeki bozukluklar
l Yaşlılık
l Genetik ve erkeklik hormonu
l Demir ve çinko eksiklikleri

SAÇ DÖKÜLMESİNİN ÇEŞİTLERİ

1) Normal Saç Dökülmesi: Bütün saçlar doğal olarak yaşam döngülerinin sonunda döküldüklerinden, saç dökülmesi herkeste bir ölçüye kadar normal sayılabilir. Dinlenme evresinde saçın köküyle bağlantısı gevşer ve saç soğanı cilt yüzeyine doğru ilerler.Zaman içinde olağan saç hareketlerinin, yıkama ve fırçalamanın etkisiyle saç kökü daha da gevşer ve saç teli düşer.Bu şekilde günde 50150 saç teli dökülmesi normaldir.Daha sonra aynı saç kökünden yeni bir saç teli çıkar.
2) Fizyolojik Saç Dökülmesi: Bu tip saç dökülmesi genellikle geri dönüşümlüdür. Daha çok yeni doğan bebeklerde veya hamile kadınlarda rastlanır.
3) Androjenik Saç Dökülmesi: Erkeklik hormonlarının genetik olarak hassas saç kökleri üzerinde baskı yapması sonucu oluşan saç dökülmesi türüdür. Saç dökülmesi türleri arasında en sık görülenidir ve erkek tipi saç dökülmesi olarak da bilinmektedir. Saçlı deride testesteronun dihidrotestesterona dönüşümündeki hızlanma ve dihidrotestesteron miktarının artışı normal saç kıllarının büyümeyen cılız vellüs tipi kıllara dönüşümünü sağlar.
4) Alopesi Areata: Saçkıran olarakta bilinir.Daha çok her iki cinsten genç ve orta yaşlı erişkinlerde görülür. Kendiliğinden iyileşir, özel bir tedavi gerektirmez, otoimmünite sorumlu tutulmaktadır. Hastalarda genellikle madeni para büyüklüğünde, 2,5 cm çapında bir yada birkaç tane dairesel olarak saç dökülmesi mevcuttur.
5) Anagen Efflium: Radyasyona veya bazı kimyasal maddelere maruziyet sonrası meydana gelen ani saç dökülmesidir. Daha çok radyoterapi ve kemoterapi uygulanan kanser hastalarında görülür. Kemoterapinin neden olduğu tipte çoğunlukla geri dönüşümlüdür ancak radyoterapi sonucu oluşmuşsa geri dönüşüm hemen hemen imkansızdır.
6) Telogen Efflium: Bazı stres olaylarının sonucunda oluşur.Bu olaylar (bazı duygusal sorunlar, menopoz öncesi dönem, hamileliğe son vermek vs) saçın dinlenme evresinde geçirdiği evreyi kısaltır.
7) Saçlı derinin hastalıkları nedeniyle oluşan saç dökülmesi: Saç köklerine hasar veren bazı hastalıklar mevcuttur.Bunlardan bazıları; deri tümörleri, granülomlar, sistemik lupus eritematozus,skleroderma, liken planus, saç kökünün ciddi bakteriyel,viral ve mantar enfeksiyonlarıdır.

SAÇ DÖKÜLMESİNİN PSİKOSOSYAL YÖNÜ

Saçsızlık psikolojisi

İnsan hayatında saçın gözardı edilemeyecek derecede önemli bir sosyal yönü vardır.Çünkü saç kişinin ilk göze çarpan özelliklerindendir.Özellikle erişkinlik dönemi başlarında görülen saç dökülmeleri çok rahatsız edici olabilmektedir.Bir noktadan sonra bu sorun sadece kozmetik problem olmaktan çıkar, ciddi psikolojik problemlere de neden olur.Kişinin kendine güveni kaybolur, kendisi hakkında iç görüşleri hatta bazen kimliği değişebilir.Bu sorunu olan insanlar ayna karşısında daha fazla vakit geçirirler, daha az çekici olduklarını hissederler, yaşlanmaktan korkarlar, kel insanları daha çok fark ederler ve kelliklerini başkalarının kolayca fark edeceklerinden korkarlar. Bazen şapka veya kep giyinmek ihtiyacı hissederler, sakal veya bıyık bırakarak kendilerini rahat hissetmeye çalışırlar. Ciddi derecede saç dökülmesi olan bireyler önceleri panik ve öfke hali yaşarlar, daha sonra bir süre depresyona girerler.Sosyal ortamlardan uzaklaşır, fotoğraflara girmemeye çalışırlar ve belki sonunda sorununu kabullenip çözüm arayışına girer veya bunu önemsememeye başlarlar.

Kadınlar saç düzleştirmek için krize aldırmadan geçen yıla göre daha çok para ödüyor.

Süslenmeye düşkün erkekler de sakal ve bıyığına şekil vermek için alışverişini artırıyor. 2008′de kişisel bakım ürünlerindeki toplam satış oranlarının gözle görünür şekilde arttı. Verilere göre bu ürünlerin satış adetleri yüzde 28, ciroları ise yüzde 19 büyüdü. 2008′de kişisel bakım ürünleri içinde satışlar saç kurutma makinelerinde yüzde 7, erkek traş makinelerinde yüzde 19 arttı. Sürpriz ise saç ile sakal-bıyık şekillendiricilerden geldi. Bu yılın ilk 9 ayında saç şekillendiricileri adette yüzde 81, ciroda yüzde 115 büyüme ile en fazla büyüme kaydeden ürün grubu olarak ön plana çıktı. Türkiye’deki kadınlar görünümlerindeki radikal değişikliğe öncelikle saçlarıyla başlaması bu üründeki artışın en önemli nedeni. Bu konuda sektörde lider marka ise Philips. Şirket saç kurutma makinelerinde yüzde 25′lik, saç şekillendiricilerinde ise yüzde 35′lik pazar payı bulunuyor. Avrupa trendlerine artık daha da yakın olan kadınların saçları için kullandığı bakım ürünlerindeki çeşitlilik de gün geçtikçe artıyor. Saçlarını bu ürünler sayesinde daha kolay şekle sokabilen kadınlar artık saçlarını daha çok seviyor.

SAKAL ÖNEM KAZANDI
Erkekler ise sakal ve bıyığına giderek daha fazla önem vermesi saç şekillendirici ürünlere olan talep patlamasına neden oldu. Verilere göre saç ve sakal şekillendirme ürün satışları yüzde 44 arttı.